STRAŻNICY CZTERECH ŻYWIOŁÓW – WODA I ZIEMIA – podsumowanie III i IV etapu realizacji Innowacji pedagogicznej

Dwa kolejne etapy realizacji innowacji pedagogicznej w Przedszkolu nr 1 w Opalenicy, przygotowanej przez Marię Szober, to Żywioł Wody i Żywioł Ziemi.  Działania związane z tymi żywiołami zaplanowane były na okres od marca do czerwca roku szkolnego 2019/2020. Niestety pandemia koronawirusa i związane z tym okresowe zawieszenie zajęć w przedszkolu pokrzyżowały nasze plany i przedsięwzięcie trzeba było przyłożyć na kolejny rok szkolny.  

Poznawanie ważnych dla życia i przyrody żywiołów obfitowało w doświadczenia, eksperymenty, badanie środowiska i zbieranie informacji za pomocą różnych kanałów. Ważnym elementem rozpoczynającym cykl zajęć dotyczących każdego z żywiołów były prezentacje multimedialne obrazujące dzieciom istnienie i działanie sił natury zarówno w sposób przyjazny i potrzebny, jak też zły i niszczycielski. Dzieci zobaczyły także, jak szybki postęp i rozwój cywilizacji oraz związane z tym nieodłącznie działania człowieka mogą doprowadzić do zagrożenia równowagi biologicznej i negatywnych zmian w środowisku, ale też, jak umiejętne i mądre współżycie człowieka z przyrodą i troska o nią  mogą  uczynić naszą planetę piękną, czystą i wolną.  Dzieci bardzo emocjonalnie podchodziły do oglądanych obrazów, które pobudzały je do refleksji oraz wyrażania własnych sądów i wniosków na przyszłość.

Dzieci poznały różne akweny wodne i ich ekosystemy. Wykorzystały przy tym ścieżkę ekologiczną w ogrodzie przedszkolnym. Śledząc obieg wody w przyrodzie dowiedziały się, skąd się bierze deszcz, a podczas doświadczeń poznały stany skupienia wody,  badały zanieczyszczenia wody z dostępnych im akwenów oraz dowiadywały się, jak ważna jest woda w życiu ludzi, zwierząt i środowiska. Z dużym zainteresowaniem dzieci sprawdzały, co rozpuszcza się w wodzie, a co nie, co w niej pływa, a co tonie, jak przenikające przez wodę światło tworzy tęczę, jak powstają bańki mydlane, jak przebiega proces filtracji wody i wiele innych. Na filmach maluchy obserwowały niszczycielską działalność wody podczas sztormów, powodzi, tsunami, a omawiając źródła zanieczyszczeń wody dowiadywały się, jak umierają w niej ryby, całe środowisko wodne i jak zmniejszają się zasoby wody pitnej na ziemi.

Poznając planetę Ziemię, dzieci dowiedziały się, że istnieje wszech-świat, którego Ziemia jest tylko częścią. Obserwowały, jak planety krążą wokół słońca. Wiele zabaw badawczych dotyczyło samej gleby, jej rodzajów, właściwości fizycznych, uprawy. Prowadzone przez dzieci hodowle dały  im możliwość bezpośredniego sprawdzania, czego rośliny potrzebują do życia. W toku zajęć przedszkolaki poznały skarby ukryte w Ziemi, takie jak węgiel, ropa, kruszce szlachetne oraz sól, która posłużyła do badania rozpuszczalności  w wodzie i jej ponownej krystalizacji. Maluchy poznały też zagadnienia związane z ruchami Ziemi, tj. trzęsieniami oraz wybuchami wulkanów, których symulację  mogły obserwować podczas doświadczeń. Ważnym elementem działań związanych z Ziemią, było uświadomienie dzieciom źródeł i rodzajów skażenia gleby oraz sposobów walki z tymi zanieczyszczeniami. Dzieci uczyły się segregacji śmieci i zbiórki surowców wtórnych dla ich ponownego wykorzystania.                                                Wszystkie wymienione działania znalazły swoje odzwierciedleni w pracach plastycznych zamieszczanych na gazetkach w przedszkolu oraz na licznych zdjęciach. Odnotować należy również udział dzieci w ogólnopolskich akcjach, np. sprzątanie świata w Dniu Ziemi, czy też  w zbiórce surowców wtórnych – nakrętek i baterii.

Niestety w związku z pandemią w roku szkolnym 2020/2021 nadal miało miejsce czasowe odwoływanie zajęć, ograniczenie możliwości wyjść poza placówkę oraz zakaz organizowania imprez z udziałem rodziców, dlatego niektóre zaplanowane działania nie mogły się odbyć, np. Festiwal Piosenki Ekologicznej, czy Rekreacyjny Festyn Rodzinny, podczas których dzieci miały zaprezentować piosenki i tańce związane z czterema żywiołami, nie odbyły się również niektóre wycieczki i heppeningi. Nauczycielki jednak starały się dostarczyć dzieciom jak najwięcej możliwości poznawania żywiołów i doświadczania ich istnienia.
Efekty działań związanych z realizacją innowacji możemy obserwować u dzieci już dziś, ale najważniejsze będzie to, co poprzez wykształcone postawy i podejmowanie odważnych, świadomych wyborów będzie dotyczyło naszych wychowanków w dorosłym życiu.